บทความ
หารค่าน้ำมันและค่าทางด่วน
ทริปขับรถเป็นค่าใช้จ่ายที่หารยากที่สุดอย่างหนึ่ง เพราะเงินไม่ได้ออกเป็นก้อนเดียว เติมน้ำมันหลายรอบ จ่ายทางด่วนคนละด่าน แถมรถเป็นของคนใดคนหนึ่ง บทความนี้แยกให้เห็นทีละส่วน
สูตรคิดค่าน้ำมันที่ใช้ได้จริง
ค่าน้ำมัน = (ระยะทางรวม ÷ อัตราสิ้นเปลือง กม./ลิตร) × ราคาน้ำมันต่อลิตร
ตัวอย่าง ไปกลับกรุงเทพฯ–เขาใหญ่ประมาณ 400 กม. รถกินน้ำมัน 14 กม./ลิตร ราคาน้ำมัน 38 บาท/ลิตร จะได้ (400 ÷ 14) × 38 ≈ 1,086 บาท
ถ้าไม่อยากคำนวณ ใช้วิธีเก็บสลิปทุกครั้งที่เติมแล้วรวมยอดจริงก็ได้ แม่นกว่าเพราะรวมรถติดและแอร์เข้าไปแล้ว แต่ต้องเติมให้เต็มถังทั้งก่อนออกและตอนกลับถึงจะเทียบได้ตรง
คนขับควรร่วมจ่ายค่าน้ำมันไหม
เป็นคำถามที่ทำให้กลุ่มขัดใจกันบ่อยที่สุด และไม่มีคำตอบตายตัว มีสองแนวทางที่ใช้กันทั่วไป
แนวทางแรก หารเท่ากันทุกคนรวมคนขับ เพราะทุกคนได้เดินทางเหมือนกัน แนวทางนี้ตรงไปตรงมาและคำนวณง่ายที่สุด
แนวทางที่สอง คนขับไม่ต้องจ่ายค่าน้ำมัน โดยถือว่าแลกกับการออกรถ ออกแรงขับ และรับความเสี่ยง ส่วนค่าน้ำมันหารกันเฉพาะผู้โดยสาร
ไม่ว่าเลือกแบบไหน ควรตกลงกันก่อนออกเดินทาง ไม่ใช่ตอนถึงที่หมายแล้วค่อยมาคุย
ค่าสึกหรอของรถ นับหรือไม่นับ
ทริปสั้น ๆ กับเพื่อนส่วนใหญ่ไม่คิดค่าสึกหรอ เพราะกลายเป็นเรื่องเกร็งเกินไป
แต่ถ้าเป็นทริประยะไกลมาก ใช้รถหนัก หรือไปกันบ่อยจนเจ้าของรถต้องเปลี่ยนยางและเข้าศูนย์เร็วขึ้น การบวกเพิ่มสัก 1–2 บาทต่อกิโลเมตรถือว่าสมเหตุสมผลและควรบอกกันตรง ๆ ตั้งแต่แรก
ค่าทางด่วน ที่จอดรถ และค่าปรับ
- ค่าทางด่วนและค่าผ่านทาง: หารเท่ากันทุกคนที่นั่งไปในรถคันนั้น
- ค่าที่จอดรถ: หารเท่ากัน เพราะทุกคนได้ประโยชน์จากการจอด
- ค่าปรับจราจร: คนขับรับผิดชอบเอง ไม่ควรเอามาหาร
- ค่าล้างรถหลังทริป: แล้วแต่ตกลง แต่ถ้ารถเลอะเพราะกิจกรรมของกลุ่ม การหารกันก็สมเหตุสมผล
ไปหลายคันต้องเกลี่ยกันอีกชั้น
ถ้าไปกันสองคันแล้วแต่ละคันเติมน้ำมันไม่เท่ากัน อย่าปล่อยให้ต่างคนต่างหารในคันตัวเอง เพราะคนที่บังเอิญนั่งคันที่กินน้ำมันมากกว่าจะเสียเปรียบ
วิธีที่แฟร์กว่าคือรวมค่าน้ำมันและค่าทางด่วนของทุกคันเป็นก้อนเดียว แล้วหารด้วยจำนวนคนทั้งทริป คนที่ออกเงินไปก่อนก็จะได้คืนตามจริง
ตัวอย่าง คันแรกจ่ายน้ำมันและทางด่วนรวม 1,800 บาท คันที่สอง 1,200 บาท รวม 3,000 บาท ไปกัน 6 คน ตกคนละ 500 บาท คนขับคันแรกจึงได้คืน 1,300 บาท ส่วนคนขับคันที่สองได้คืน 700 บาท
สรุป
คิดค่าน้ำมันจากระยะทางและอัตราสิ้นเปลือง ตกลงเรื่องคนขับให้ชัดก่อนออกรถ แล้วรวมทุกคันเป็นก้อนเดียว ให้ HarnDuay คำนวณว่าใครต้องโอนคืนใครเท่าไหร่
คำถามที่พบบ่อย
คิดค่าน้ำมันต่อกิโลเมตรยังไง?
เอาราคาน้ำมันต่อลิตรหารด้วยอัตราสิ้นเปลือง กม./ลิตร เช่น 38 ÷ 14 ≈ 2.7 บาทต่อกิโลเมตร แล้วคูณด้วยระยะทางรวม
คนขับต้องจ่ายค่าน้ำมันด้วยไหม?
ไม่มีกฎตายตัว บางกลุ่มหารเท่ากันทุกคน บางกลุ่มยกเว้นคนขับเพื่อแลกกับการออกรถและออกแรงขับ ควรตกลงกันก่อนออกเดินทาง
ค่าทางด่วนควรหารยังไง?
หารเท่ากันทุกคนที่นั่งไปในรถคันนั้น เพราะทุกคนได้ประโยชน์จากการใช้ทางเท่ากัน
ไปกันหลายคันควรหารแยกคันไหม?
ไม่ควร ให้รวมค่าน้ำมันและค่าทางด่วนทุกคันเป็นก้อนเดียวแล้วหารด้วยจำนวนคนทั้งทริป จะแฟร์กับทุกคันมากกว่า